Such is life

Mijn allereerste cafébezoek buiten Europa staat me nog goed bij. Het was een jazzcafé in Hongkong, met de illustere naam Ned Kelly's last stand. Nog steeds een bekende 'hangout' voor expats. Op het podium stonden Ken Bennett & The Kowloon Honkers. De drummer kwam veel te laat binnen, maar iedereen vergaf het hem zodra de complete band 'Minnie the Moocher' begon te spelen. Ik had er een geweldig leuke tijd met Nancy uit New York.  Twee dingen heb ik na die avond niet gedaan: ingaan op Nancy's uitnodiging naar New York te komen, en uitzoeken wie Ned Kelly was.

Ruig is een woord dat bij uitstek  bij Tasmanië past. De overtocht uit Melbourne met de 'Spirit of Tasmania' gaat er stevig aan toe. De Bass Strait, zoals de smalle doorgang tussen het Autralische vasteland en Tasmanie heet, is een ontmoetingspunt tussen verschillende zeestromen.  Deze nacht is de zee relatief rustig, toch voelen en zien we de zeegang van het schip in onze hut. Af en toe klapt de ferry met metaalgekraak op de golven. Het is normaal.
Ook het Tasmaanse landschap oogt ondoordringbaar.  Dichte bossen, stekelige velden, bergen als rotsen die uit het landschap rijzen. Bijna de helft van het eiland is beschermd natuurgebied, het staat op de werelderfgoedlijst van de UNESCO. 
Hier in Deloraine,  in het noorden van het eiland,  is goed te zien hoe Tasmaniers zelf het ruige leven in de outback nog koesteren. Het plaatsje, dat ooit een werkkamp voor veroordeelden huisveste, heeft haar wild west karakter een beetje behouden. Je ziet er hier genoeg, baseballpetjes en baarden in stoere pick ups, als het even kan met aanhanger vol zwaar gereedschap. 

De geografische  omstandigheden maakten het eiland voor de Engelse kolonisator een ideale strafkolonie. Ruig, ondoordringbaar en op maximale afstand van het moederland. Zie daar maar eens te ontsnappen. Vanaf eind 18e eeuw, het eiland heette toen nog Van Diemensland, kwamen veroordeelden uit Engeland en Ierland hier aan. Jaren verbannen voor soms relatief lichte vergrijpen. De Ierse band Dubliners heeft het gevoel bij dat verbanningsoord raak vertolkt in hun nummer Van Diemen's Land. Die naam kwam synoniem te staan voor ellende. Zo zelfs dat de bewoners, in een poging de reputatie op te vijzelen, midden 19e eeuw de naam van hun eiland veranderden.  Tasmanië. Dat klonk ook vriendelijker.  

Een van die pechvogels was de 22e jarige Ier John Kelly. In 1841 werd hij voor 7 jaar naar Van Diemensland gestuurd. Zijn vergrijp: hij had een varken gestolen. Na zijn straf vertrok hij naar het Australische vasteland, waar hij trouwde en zijn zoon Edward (Ned) werd geboren. Ned trad inde voetsporen van zijn Pa en ging op het criminele pad.  Door de  moord op drie politieagenten werd hij, samen met andere bendeleden van de 'Kelly gang' vogelvrij verklaard. Hij leefde als 'bushranger', zeg maar woudloper, met zijn maten in de wildernis.  Uiteindelijk werd Ned opgepakt en veroordeeld voor meervoudige moord. Hij eindigde aan de galg in 1880. Het was zijn verzet tegen het koloniale gezag, blijkbaar mag je de moord op drie politieagenten zo betitelen, die hem tot volksheld maakte. Een soort Robin Hood. Ik heb daar moeite mee. Al was het gezag in die tijd en de rechtspraak ook niet mega fris, Ned was een zware crimineel, die ook naar de maatstaven van vandaag heel foute dingen deed. In de verhalen die ik lees over bushrangers op Tasmanië, kom ik telkens weer woorden tegen als roof, moord, verkrachting, en zelfs kannibalisme.
Het doet me denken aan het hedendaagse woord terrorist, dat al bijna tot een geuzennaam is verworden. Ik hou het daarom bij zware, hele foute crimineel.   
Maar het volk wilde zijn heldendaden horen.  En dus verschenen er prijswinnende boeken en films over zijn leven. 

In The Old Treasury in Melbourne zag ik een paar fragmenten van de allereerste speelfilm ter wereld. 'The Kelly Gang' is een vier uur durende productie uit 1906. De film was direct populair in Australië, maar ook controversieel. Zo zelfs, dat de film werd verboden in de plaatsen waar de bende actief was geweest. Korte tijd later werd de film in andere Australische staten verboden, het eerste geval van censuur in de speelfilmindustrie. Ned overleefde de galg niet, maar de censuur wel. In 1970 verscheen een film over hem met, heel treffend,  Mick Jagger in de rol van Ned Kelly.  

Kelly is onderdeel geworden van de Australische cultuur. "Such is life", de drie woorden waarvan het wordt beweerd dat het zijn laatste waren, zijn hier een gevleugelde uitspraak.  Da's mooi, want tegen wie wil weten waarom ik nooit ben ingegaan op Nancy's uitnodiging zeg ik nu: such is life.