Onder het oppervlak

Ga vanuit Nieuw Zeeland langs een denkbeeldige lijn door het middelpunt van de aarde en je komt aan de andere kant in Italië uit. Een land dat grappig genoeg ongeveer dezelfde vorm als Nieuw Zeeland heeft.
Even een tunneltje boren naar de andere kant zit er niet in. 6000 kilometer is een heel eind. Dus als we gaan nemen we het vliegtuig en vliegen we de driedubbele afstand. Maar nog belangrijker dan de kilometers: de aarde is niet in rust onder haar oppervlak. Het borrelt, rommelt, schuurt en kookt. Geen doorkomen aan. Alleen in de fantasie van Jules Verne is die reis door het middelpunt van de aarde gelukt. Nergens word je beter herinnerd aan het bewegelijke binnenste van moeder aarde dan in vulkanische gebieden. Op het Noordereiland van Nieuw Zeeland bijvoorbeeld. Niet voor niets koos Peter Jackson hier een aantal locaties voor zijn verfilming van the Lord of the Rings. We rijden Mordor binnen. 

Op het oog is Lake Taupo een saaie plek. Het meer is vooral groot. Kijk maar eens in je wereldatlas. Ook op grootschalige kaarten van Nieuw Zeeland kun je het meer zien.  De helft van de provincie Utrecht past erin. Dat gegeven wordt boeiend als je weet dat onder het meer een reusachtige vulkaan ligt. Hier vond de grootste vulkaanuitbarsting ooit plaats. Weliswaar al weer een tijdje geleden, ruim 25.000 jaar, maar het was me een geweld.  De pluim van stoom, as en steen ging 50 kilometer hoog de stratosfeer in. Op duizend kilometer afstand van de vulkaan lag het as nog 20 cenimeter dik op de grond.  Een kleinere eruptie, ongeveer 200 na Christus, deed helemaal aan de andere kant van de aardbol in Rome de lucht rood kleuren. De vulkaan Taupo is nog steeds actief. Alle reden het ding goed te monitoren. 

Een heel geschikte plek om vulkanische verschijnselen aan het oppervlak te zien is het nationaal park Tongariro. Hier liggen twee actieve en een serie gedoofde vulkanen bij elkaar. We hebben geluk vandaag, het wolkendek trekt langzaam op, de vulkanen tonen hun toppen. De piloot van Mountain Air wil snel vertrekken. Het weer is veranderlijk, bewolking kan het zicht zo weer wegnemen.  Onze kleuter vindt het helemaal te gek in de Cessna, ze glundert als ze van de piloot een koptelefoon op haar oortjes krijgt. We vliegen op 6000 voet over het vulkanische complex. Stoom spuit uit de helling van de Tongariro. Het toestel maakt een draai en vliegt nu langs de donkere wand van de volgende grote vulkaan: Ngarahu. Ik herken het beeld uit de films 'The Lord of the Rings': dit is Mount Doom, waar de Apocalyps van de trilogie zich voltrekt. De vlucht gaat verder over het nationaal park. Langs mooi gevormde lavaterassen, gedoofde vulkaankraters en smaragd kleurige meren. 

Dit park is in de winter een belangrijk ski gebied. Nu, aan het begin van de herfst is de stoeltjeslift waarmee we naar boven gaan bijna leeg.  We glijden langs de steile kraterrand.  De wolken hangen laag en het is koud. Naast ons wordt druk gewerkt aan de pijlers voor een nieuwe skilift. Het is gedaan met de stilte als een helikopter met een grote ton cement op ons af komt gevlogen. Het ratelende lawaai van de rotoren vlak boven ons maakt de sfeer ineens dreigend. Ik zie Mordor niet alleen, ik voel het ook. 

In gebieden met vulkanen vind je allerlei geothermische verschijnselen. Geysers, heetwaterbronnen, borrelende modderpoelen. Je ziet het allemaal in het geothermische complex van Orakei Korako, vrij vertaald de versierde plaats. Dit gebied wordt al eeuwen door Maori's bewoond, en nog steeds door hen beheerd.  Het ligt een beetje afgelegen, maar is het omrijden meer dan waard.  Uit de witgekleurde terrassen van silica komen dikke rookpluimen omhoog. De terrassen worden elke dag overspoeld met 20 miljoen liter heet water uit warmwater bronnen. De continue afzetting van mineralen en de groei van algen geeft prachtige kleuren. Het geheel maakt een buitenaardse indruk.  

Wie niet teveel moeite wil doen, gaat gewoon naar Rotorua, het belangrijkste Maori centrum in de regio en een toeristische hotspot. Een gewone wandeling door het stadspark brengt je langs borrelende heetwaterbronnen en hevig dampende meertjes. Het lage zonlicht maakt er een sprookjeslandschap van. Niet alleen het park, het hele stadje is vergeven van heetwaterbronnen. Elk motel heeft zijn thermaal bad. Overal is rook en zwaveldamp. Stoom komt uit achtertuintjes van huizen en putten langs de stoep. Nieuw Zeeland maakt goed gebruik van haar geothermische bronnen. Het zorgt voor een kwart van de energievoorziening van het land. 

Een borrelend warmwaterbad is de goede plek om de kracht van deze processen onder en aan het aardoppervlak te overdenken. Het is me duidelijk. De mens vernietigt de aarde niet. Hij vernietigt missschien zijn eigen ecosfeer, maar niet de planeet. Die is veel sterker dan wij.