Cafe Utopia

De eerste keer in mijn leven dat ik buiten Nederland dacht: "Hier zou ik kunnen wonen", was in Denemarken. Een beetje als thuis, maar net frisser, net anders. Engeland kwam ook dichtbij. Italië heb ik serieus in overweging gehad, maar dat kwam door mijn Italiaanse liefje. Trouwens een heerlijk land als je geen gebrek hebt aan geld en als je niets van de overheid nodig hebt. Buiten Europa heb ik nooit het "wel kunnen wonen" gevoel gehad. Niets haalde het bij Nederland. Hoe mooi ook: steeds te arm, te moeilijk of te anders. 

Nu een maand in Nieuw Zeeland en ik ben er wel uit. Hier zou ik kunnen leven. Zelfs als ik voorbij de roze bril van de toerist kijk. Wat een rijk, relaxed land. Boven in de top van meest welvarende naties ter wereld. Alle bekende Westerse voorzieningen voorhanden. Nauwelijks een taal- of cultuurkloof. En ach, een kwart van de bevolking is buiten Nieuw Zeeland geboren; 1 of 2 generaties terug nog veel meer. Dus wat is een buitenlander?  Bovendien is door de immigratiegolf uit Nederland de band met ons land stevig.

Nu de gevolgen van de crisis worden overwonnen is er werk genoeg. Kijk maar eens rond in een stad. Op de ramen van veel winkels en horecagelegenheden hangen briefjes: 'personeel gevraagd' . Met een beetje werkervaring en de juiste instelling kom je zo aan de bak. Het  werkloosheidspercentage komt niet boven de vijf procent van de beroepsbevolking.  En dan die omgeving: prachtige natuur, heel gevarieerd. Goed klimaat. Schoon: hondepoep wordt gewoon opgeruimd. En de mensen, heerlijk. Belangstellend, zomaar een praatje, altijd een groet, voorkomend. Geen gejakker of geclaxoneer in het verkeer.  Ver van het gevaarlijke Europa, waar de angst voor aanslagen leeft. En toch uitstekend verbonden met de rest van de wereld. Je voelt je hier verre van geïsoleerd of perifeer. 

Utopia dus? Nou, een paar nadelen zijn er ook. Lagere salarissen en minder goede sociale voorzieningen bijvoorbeeld. Dus: gezond en een beetje gestaald zijn, of geen geldgebrek hebben. En de verkeerssituatie in autostad Auckland is een ramp in de spits. Bovendien geen stad voor fietsers of voetgangers. 
Maar wat fijn dat je hier kunt wonen zonder jaren en jaren nodig te hebben om je thuis te voelen. De mevrouw van het benzinestation, ze komt van een van de Pacifische eilanden,  is tien jaar geleden hier komen wonen. Ze geniet van het land zegt ze. Veel vrijheid, en niemand die zich met je bemoeit. Nieuw Zeeland is trots op haar imago van immigratieland. Tegelijkertijd zoekt het een identiteit. In de media lees je er regelmatig over. Te weinig, of juist een te stereotype identiteit. 

Twee gebeurtenissen in de geschiedenis van het jonge  land hebben bijgedragen aan de vorming van een nationale identiteit. Eerst is daar het verdrag van Waitangi, een vredesverdrag uit 1840 tussen vertegenwoordigers van het Britse Rijk en een aantal Maori stamhoofden. Het was het begin van afspraken tussen Maori's en Europeanen over het bestuur van het land. En dan is er de Eerste Wereldoorlog. In die Grote oorlog heeft Nieuw Zeeland veel mannen verloren op slagvelden in Europa en Turkije. In elk dorp vind je een monument voor de gevallenen, net als je dat in Belgie, Frankrijk en Engeland ziet. De tentoonstelling over Nieuw Zeelanders in de Eerste Wereldoorlog die ik in het Nationaal museum in Wellington zie is een regelrechte hit. Mensen staan in de rij. 
De band met het voormalig moederland bepaalt natuurlijk nog steeds in hoge mate de identiteit van Nieuw Zeeland. Pas in 1947 werden de koloniale banden met Engeland beëindigd en was het land een onafhankelijke staat. 

Nu is nog driekwart van de bevolking etnisch van Europese afkomst, maar dat percentage neemt snel af. Vooral de Aziatische en Pacifische bevolkingsgroepen groeien hard. Het best zie je dat in Auckland. In deze uitgestrekte stad van anderhalf miljoen inwoners woont eenderde van de totale Nieuwzeelandse bevolking. Nog maar de helft daarvan is van Europese origine. Auckland is een stad om in de gaten te houden. Het heeft een jonge, stedelijke bevolking van allerlei nationaliteiten door elkaar. Een echte immigratie-metropool met een nieuwe generatie wereldburgers. En de bevolking van deze metropool groeit hard. Een goed voorbeeld van snelgroeiende grootstedelijke metropolen zoals we elders in de wereld zien. Het zijn dit soort plekken waar de wereld vernieuwt. Misschien is de kandidatuur van Helen Clark voor de functie van secretaris generaal van de Verenigde Naties daarom een interessante. Misschien snapt zij als voormalig premier van Nieuw Zeeland dat dit proces van mondiale menging kansen biedt.
Nieuw Zeeland. Mooi, fijn land. Ik zou hier kunnen wonen. Maar ik denk er nog even over na. Ooit als pensionado misschien?