De geograaf

In het Stadel Museum in Frankfurt hang een schilderij van Johannes Vermeer. “De geograaf”

De geograaf staat in zijn werkkamer gebogen over een kaart. Op de achtergrond een wereldbol op de kast en een landkaart aan de muur. Hij kijkt nadenkend. Niet zoals je zou verwachten naar zijn boeken of op de kaart. Hij staart door het raam, de verte in. Want daar is de wereld die hij wil ontdekken. Ik ben ook een geograaf. Nooit vergeet ik mijn allereerste college sociale geografie. Hoogleraar Hans van Ginkel zei: “je hebt twee soorten geografen, de planologen en de Marco Polo’s”  De eerste zit achter zijn bureau om de wereld in kaart brengen en beter maken, de tweede gaat op reis om de wereld ontdekken en ervaren. Soms hoef je niet uit twee dingen te kiezen. Zo werd ik een betaalde planoloog die in zijn vrije tijd Marco Polo is. .

Het idee om ooit nog eens 3 maanden op reis te gaan ontstond ruim 10 jaar geleden, in het nationaal park Tierra del Fuego (Vuurland), op het zuidelijkste puntje van Zuid Amerika. Gevlucht voor het gure weer zaten we in een herberg bij het haardvuur. We raakten aan de praat met een Nederlands koppel dat drie maanden vrij had genomen om het continent te bereizen. 3 maanden, dan heb je echt de tijd, Dan kun je groots, ver en veel reizen. Wat een heerlijk idee, zeiden we tegen elkaar, dat gaan we doen. Over een of twee jaar.

Een decennium en tientallen kortere reizen later was het plan nog steeds een plan. Maar het leefde. Ondertussen was ons dochtertje geboren, dat naderde de basisschool leeftijd. Met het vooruitzicht de komende 15 jaar aan schoolvakanties gebonden te zijn, moest het nu gaan gebeuren. 

Stap een, op het werk bespreken. Net zoals het Nederlands koppel in Vuurland overkwam, reageerden onze bazen positief. Lucky us! De voorbereiding kon beginnen.

Een geograaf probeert verschijnselen op het aardoppervlak te beschrijven en verklaren. De kern van het vak geografie bestaat uit twee vragen. “Waar, en waarom daar?” Tegenwoordig hoef je de deur niet meer uit voor antwoorden. Bijna alle informatie is in geschreven bronnen te vinden. De geograaf kan in zijn werkkamer blijven.

Maar, net als op het schilderij van Vermeer, verlangt de ware geograaf naar die wereld daar buiten. Zien, ervaren, horen, ruiken…..en misschien een beetje verklaren. Op reis als een Marco Polo. Een reis die begint met twee vragen: “waarheen, en waarom daarheen?”